Victor Ananias
101 Soruda Organik Ürün Rehberi




Yenilebilir Otlar
Kategoriler: Biyolojik Çe?itlilik,
Tarih: 12-Haziran-2014
Yazdır | Arkadaşına Gönder | Yorum Ekle


YK Üyemiz Mustafa Alper Ülgen nam-ı diğer Balıkçı'yla, ot toplamaya devam ediyoruz!

Yenilebilir Otlar

Mayıs,baharın en gösterişli,en hareketli dönemi olmalı. Bu ılık ve renkli ayda binbir çeşit ot ve çiçek kokularıyla  bir şölen yaşardık Hazar gölü kıyısında.Güneşli ve parlak bir  sabah,ince ince çiçeklenmiş ılgın ağaçlarının arasında,elimde sepetim; kumulların arasında yetişen,yaprakları küçük olan bir tür kuzu kulağı toplamalıydım zira babaannem soğuk algınlığı geçiriyor ve bu durumda tek ilacı kuzu kulağı çorbası idi.Bulgurlu  yapılan  bu ekşi  çorbayı önceleri yiyemezdim ama  zaman içinde  vazgeçilmez yemeklerimden biri  olmuştur.

    Yeşil bir denizi andıran buğdaylar karşı tepelerde rüzgar estikçe dalgalanıyor ve  uzaktan hışırtıları  geliyordu.Ilgınların ince çiçeklerine arılar üşüşmüş ve sepetim kuzu kulakları ile dolmak üzereydi.Kumullarda  çıkan  bu kuzu kulaklarının  yaprağı küçük ama  çok ekşi olurdu.Eve giderken Bacıt adını verdiğimiz yabani bezelyelerden de yemeden edemezdim. Küçük yavru ağzı rengindeki çiçekleri ile kendini belli eder her yerde bu ot. Çiçekli körpe dalları toplanır ve hafif tuzlanarak çiğ tüketilir. Bu otu yıllar sonra Bursa köylü pazarında Bağla otu diye tekrar görecektim.Şimdi ise Kazdağları’nda ve Bayramiç’te  hergün  bulabiliyorum mayıs ayı boyunca.

   Tencerede ince ince doğranmış soğanlar pembeleşince, içine bir kaşık domates salçası,yeteri kadar  sıcak su ve ardından bulgur atılır.Yaklaşık 10-15 dakika sonra kuzu kulaklarını hiç doğramadan kaynayan çorbaya katar ve bir 15 dakika daha kısık ateşte pişirirseniz,tadına doyamayacağınız bir çorba içebilirsiniz ve eğer soğuk algınlığından muzdarip iseniz; bu çorbadan içince, önce terler sonra da iyileşirsiniz.

    Anadolu’nun sahip olduğu biyoçeşitlilik çok zengin. Hal böyle olunca yöresel adları farklı farklı yüzlerce yenilebilir yabani otu  tanımak,toplamak ve de pişirmek oldukça keyifli ve lezzetli  bir uğraş.Van’da peynir yapımında yaklaşık yedi çeşit ot kullanılmakta. Kekik türleri,yabani sarımsak ve soğanlar özenle toplanıp peynire katılır.Diyarbakır’da yine otlu peynir yapımı için tek bir tür ot toplanır; Çordik adı verilen keskin aromalı bir ot,bazı yörelerde adına peynir otu adı verilir.Önce  taze peynirler sıcak suda yumuşatılır ve arasına çordik otu konulup tuza basılır,ısıtılan bu taze peynirler ile bir de örüklü peynir yapılır.Bu işlemlerden sonra kalan su ile hamur yoğrulur ve çok lezzetli çörekler yapılır.Üzerine çörek otu atılan ve kahvaltıların vazgeçilmezi olan çörekler...

   Ege’de otların bol bulunduğu aylar sonbahar, kış ve bahar aylarıdır.Bazen tarlaların arasında gezinirken kendi kendime derim ki; “niye sebze ekelim ki, yabani otları tanıyıp toplayabilseydi herkes”. Labada,turp otu,hardal,radika,ısırgan sonbahar ve kış aylarında hep bulunabilir,baharda da ilk iki ay keyifle toplanır.Labadanın soğanlı yumurtalı kavurması, bulgurlu sarması, karışık ot yemeği yapılır.Turp otu ve hardalın hafif haşlandıktan sonra zeytinyağı,limon ve sarımsaklı sos ile nefis mezeleri yapılır.Isırganın taze lorlu salatası,böreği,çorbası nefis olur.Radika’yı taze tüketmeli..Hele yabani kuşkonmaz vakti ve acı sarmaşık zamanı gelince, hergün ot toplamaya gidesi gelir insanın...Bu sene yağmurlar çok olunca, mayıs ve haziran ayında, bugün bile yabani kuşkonmaz topladım.Yabani kuşkonmaz zaten ayrı bir efsanedir; Bodrum’da Tilkişen, Aydın’da Kedirgen, İzmir’de Tatlı Filiz, Menemen’in dağ köylerinde Çoban çırası, Bursa Tirilye’de Asparaçi'dir bu efsanenin adı.

Bizim köyde, mayıs ayı boyunca topladığımız otlar listesine acı sarmaşık, kuzu kulağı, sirken ve melisayı ekleyebiliriz.Şimdi ise sirken ve semiz otu haziran ayının gözdeleri; salatalarımızı, böreklerimizi  ve aşımızı lezzetlendiriyorlar.

Yenilebilir yabani otları tanımak, toplamak ve çiğ ya da pişirerek yemek, sağlığımız için çok çok önemli. Ve bu yazıyı okuyan herkese nasip olur, diye niyet ediyorum.

  

 

 

 

Haber No: 7235
comments powered by Disqus