-- GÜNCEL PROJELER:
-- GEÇMİŞ PROJELER:


Victor Ananias
101 Soruda Organik Ürün Rehberi




Tohumlar Toprağa!
Kategoriler: Gıda ve Tarım, Ekolojik Ürünler, Tohum, %100 Ekolojik Halk Pazarı, Yaşam ve Kültür, Gelenekler ve Yerellik, Bireysel Gelişim, Doğa, Biyolojik Çeşitlilik, Tarımsal Biyoçeşitlilik, Kullanım Alışkanlıkları, Eğitim
Tarih: 12-Ocak-2015
Yazdır | Arkadaşına Gönder | Yorum Ekle


Kurulduğu yıllardan bu yana tarımsal biyoçeşitliliğin korunması, kırsal yaşamın devamlılığı ve doğa dostu geleneksel yaşamın sürekliliğinin sağlanması amacıyla çok sayıda projeyi hayata geçiren Buğday Derneği, her zaman yerli tohumlarımızın önemine dikkat çekti. 2011 yılında başlattığımız Tohum Takas Ağı Projesi ile yerel tohumların korunması için çalışmalar yürütüyoruz. Peki tohum nasıl ekilir, nasıl alınır, nasıl saklanır? İşte kısaca tohum ekme rehberi...

Tohum Nasıl Ekilir, Fide Nasıl Yetiştirilir?

Ekim öncesi tohumun geceden suda ıslatılarak yumuşaması sağlanmalıdır. Fide yetiştirilmesi gereken türlerde (domates, biber, patlıcan gibi) dere kumu, elenmiş toprak, yanmış ve elenmiş hayvan gübresi karışımından oluşan kapak dediğimiz sistem ile örtülerek süzgü ile sulanır. Üzerinin kaymak* tutmamasına özen gösterilir. Her sulamadan birkaç gün sonra kaymak kırılır (elle ve çok özenli). Yabancı ot tohumlarından kaynaklanabilecek otlar çok özenli bir şekilde fidelerin kökleri zarar görmeyecek biçimde yolunarak temizlenir. Örtü altı, ışıklı, sıcak ve nemli bir ortamda yetiştirilmeleri gereken ilk fideler elde edildikten sonra sağlıklı olanlar seçilerek tarlaya göçürülür*. Bamya, börülce, fasülye gibi tohumlar, uygun hava ve tarla koşulları izlenerek doğrudan doğruya toprağa ekilebilir. Kabak, salatalık, kavun, karpuz gibi tohumların önce fide torbalarında veya hazır fide viyollerinde* çimlendirilmesi daha sonra da tarlaya göçürülmesi uygun olur.

Tohum Nasıl Alınır ve Saklanır?

Her bitkiye göre değişse de, olgunlaşma döneminin en sağlıklıları tohumluk olarak ayrılır. İlk meyveler zayıf olabilir, son meyveler de. Hasat dönemi boyunca olgunlaşmaya gelen ikinci ve üçüncü el meyveler en sağlıklı olanlardır. Renk, boy, şekil, olgunluk izlenerek en sağlıklı olanlar seçilerek tam olgunlaşma, hatta kartlaşma gerçekleşinceye kadar köken üzerinde tohumluk olarak bırakılıp koparılmaz, korumaya alınır. Meyve içindeki tohumlar sertleştiğinde tohumlar ayrılan meyvenin (sebzenin) başı ve sonu kesilip atılarak orta (gövde) bölümündeki en sağlıklı tohumlar ayrılır. Tohumun nem derecesine göre kağıt, bez, elek üzerinde gölgede kurutulduktan sonra steril bez torbalara veya cam kavanozlara konularak karanlık, serin, kuru ortamda saklanır.

Sağlıklı tohum devri için her yıl tohumun tazelenmesi gerekir. Aynı ürünün takip eden yılda aynı tarlaya ekilmemesi önemli bir ayrıntıdır. Bu yüzden köylüler “denişik” dedikleri bir tohum takas sistemi izlerler. Birbirleriyle tohum değiştirirler. Saklanacak olan tohumun kurutma öncesi kesinlikle yıkanmaması, kendi koruyucu tabakası ile gölge ve kuru rüzgarlı bir sundurma altında iyi kuruması çok önemli bir detaydır.

 

*Viyol : Tohum yetiştirme kabı ( Satın da alınabilir, kağıt bardaklar da kullanılabilir )

*Kaymak tabaka : Tohumlar ekildikten sonra viol toprağının üzerinde oluşabilen beyazımsı sert tabaka. Genelde nem oranını kaçırınca, toprağı kurutup tekrar sulayınca ya da sudaki klordan meydana gelir.

*Göçürmek ( Şaşırtmak ) : Bazı çeşitlerin ( domates, biber, patlıcan gibi ) tohumları direk toprağa ekilmez. Viyollerde çimlendirilip fide haline getirilir ve sonrasında fide belirli olgunluğa ulaşınca, (genelde 3 esas yaprak/dal çıkınca yeterli olur) yetiştirileceği yere (sera/bostan/bahçe) fide olarak dikilir, şaşırtılır.

 

Yerel Tohumlarımızı Korumak İçin Siz Ne Yapabilirsiniz?

 

*Buğday Derneği’nin Tohum Takas Ağı projesini destekleyin, Ağa üye olun.

Tohum Takas Ağı, kaybolmakta olan yerli tohumlarımızın ekolojik çiftliklerde ekilip çoğaltılmasını sağlıyor. Detaylı bilgi için buraya bakabilirsiniz.

 

*Yerel çeşitlerden elde edilen ürünleri satın alın.

Marketlerdeki ürünlerin yerel tohumdan üretilip üretilmediğini bilmek neredeyse imkansız. Ancak % 100 Ekolojik Pazarlarda, TaTuTa çiftliklerinde, gıdanızı aldığınız üreticilerin yerli tohum kullanıp kullanmadıklarını sorabilirsiniz. (www.ekolojikpazar.org) / (www.tatuta.org)/ (www.gidatopluluklari.org)

 

*Siz de yerli tohumları ekin ve çoğaltın.

% 100 Ekolojik pazarlardaki üreticilerden, TaTuTa çiftliklerinden, Tohum Takas Ağı’ndan yerel tohum bulmanız mümkün. İster bahçenizde, ister saksıda yerel tohumları ekin, çoğaltın, paylaşın.

 

 

Haber No: 7705