-- GÜNCEL PROJELER:
-- GEÇMİŞ PROJELER:
S.S.S

 SIK├çA SORULAN SORULAR

Ekolojik/Organik tar─▒m ve ekolojik/organik ├╝r├╝n nedir?

Ekolojik tar─▒m, do─ča kurallar─▒na, ekolojik b├╝t├╝n├╝n i┼čleyi┼čine uygun, do─čaya ve insana zarar vermeyen y├Ântemler kullan─▒larak yap─▒lan ├╝retim y├Ântemidir.

Ekolojik tar─▒mda ├╝retim ve hatta t├╝ketimin b├╝t├╝n a┼čamalar─▒, y├Ântem, girdi, sosyal-etik de─čerler, do─čal d├Âng├╝lerin s├╝rd├╝r├╝lebilirli─či g├Âzetilerek, ├╝retim ya da t├╝ketim a─č─▒ndaki her bireyin bu konulardaki fark─▒ndal─▒─č─▒ ile ger├žekle┼čir.

Ekolojik tar─▒m─▒n de─či┼čik tan─▒mlar─▒ile bir├žok ├╝lkede kanunla┼čt─▒─č─▒n─▒, geli┼čmekte oldu─čunu fakat temelde bireysel kat─▒l─▒m ve etik sahiplenme sa─članmad─▒─č─▒nda tam olarak istenen sonu├žlar─▒n elde edilemedi─či bir ger├žektir.

Ekolojik tar─▒m yoluyla ├╝retilen-t├╝ketilen her t├╝r tar─▒msal hammadde ve onlardan elde edilen katma de─čerli ├╝r├╝n ekolojik ├╝r├╝nd├╝r. Bir ├╝r├╝n├╝n ┬ôekolojik┬ö (biyolojik ve organik  kelimeleri de ayn─▒ anlam─▒ ta┼č─▒maktad─▒r) s─▒fat─▒n─▒ ta┼č─▒yabilmesi i├žin sistemin bir par├žas─▒ olan kontrol organ─▒ taraf─▒ndan kontrol edilmesi ve sonucunda sertifikalanm─▒┼č olmas─▒ gerekir. Bir ├╝r├╝n├╝n ekolojik olarak tescil edilmesi s├╝recine ┬ôkontrol┬ö, bu s├╝re├ž sonunda ekolojik oldu─čunu ispatlayan belgeye de ┬ôsertifika┬ö denir. ├ťlkemizde Tar─▒m ve K├Âyi┼čleri Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan tan─▒nm─▒┼č dokuz adet sertifika kurulu┼ču vard─▒r.

─░nsan ve ├ževre sa─čl─▒─č─▒na sayg─▒l─▒ ekolojik tar─▒m y├Ântemlerinin aksine, konvansiyonel tar─▒m y├Ântemlerinde kullan─▒lan 40 ├že┼čit kimyasal ilac─▒n kronik etkilerinin yan─▒ s─▒ra, kullan─▒m─▒ s─▒ras─▒nda akut zehirlenme ve ├Âl├╝m olaylar─▒ da g├Âr├╝l├╝yor. D├╝nya Sa─čl─▒k ├ľrg├╝t├╝ (WHO) verilerine g├Âre, her y─▒l 500 bin ki┼či tar─▒m ila├žlar─▒ ile zehirleniyor ve bunlardan 5 bini bu nedenle ya┼čam─▒n─▒ yitiriyor. Bug├╝n ABD┬ĺde ve ├╝lkemizde yayg─▒n olarak kullan─▒lan tar─▒m ila├žlar─▒n─▒n beyin, lenf kanseri ve l├Âsemi geli┼čimine neden oldu─čuna dair veriler giderek ├žo─čal─▒yor.

Sa─čl─▒kl─▒ ya┼čaman─▒n en temel kurallar─▒ndan biri sa─čl─▒kl─▒beslenmektir. Do─čru zamanda do─čru y├Ântemlerle ├╝retilmi┼čbesinlerin t├╝ketimi sa─čl─▒kl─▒beslenmenin en temel kural─▒d─▒r. Yaln─▒zca ekolojik logolu ├╝r├╝n, insan ve do─ča sa─čl─▒─č─▒n─▒olumsuz etkileyecek girdi ya da tekniklerin kullan─▒lmad─▒─č─▒n─▒ garanti eder. ┬ôDo─čal┬ö, ┬ôNat├╝rel┬ö, ┬ôHormonsuz┬ö, ┬ôHakiki┬ö, ┬ôK├Ây ├╝r├╝n├╝┬ö, ┬ôsaf┬ö gibi tan─▒mlamalar t├╝keticiye ├╝r├╝n hakk─▒nda hi├žbir garanti vermez.  

Bas─▒nda ├ž─▒kan haberlerde, internet sitelerinde, gruplarda organik ├╝r├╝n sekt├Âr├╝ i├žin aras─▒ra ┬ôAnneleri S├Âm├╝ren Sekt├Âr┬ö, ┬ôSahtek├órl─▒k┬ö gibi tabirler kullan─▒l─▒yor. Bu konuda ne diyorsunuz?

 

├ľncelikle b├╝t├╝n bir organik ├╝r├╝n sekt├Âr├╝n├╝ ve say─▒s─▒ 40 bine yak─▒n (2009 y─▒l─▒nda 35.560 ├╝retici ve 501.641 ha alan) organik tar─▒m ├žift├ži ve ├╝reticisini zan alt─▒nda b─▒rakan ve maddi-manevi zarara u─čramas─▒na neden olan bu t├╝r haberler, gazetecili─čin ara┼čt─▒rmac─▒l─▒k ve objektiflik ilkeleriyle ters d├╝┼čmektedir. ├ç├╝nk├╝ bu haberler belgelere ve tarafs─▒z uzman g├Âr├╝┼člerine de─čil, dedikodulara dayanmaktad─▒r. ─░sterseniz dedikodulara inan─▒rs─▒n─▒z, isterseniz konvansiyonel ├žift├žilerden ├žok daha az kazanmay─▒, pazar bulamama riskini g├Âze alarak Anadolu┬ĺda y─▒llard─▒r do─čay─▒ ve insan sa─čl─▒─č─▒na zarar vermemek i├žin ekolojik/organik tar─▒m yapan insanlar─▒n ├žabalar─▒na sayg─▒ duyar, bu konuda y─▒llard─▒r emek veren sayg─▒n kurum ve uzmanlar─▒n ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ dikkate al─▒rs─▒n─▒z.

 

Ekolojik (organik, bio) tar─▒m, en basit tabiriyle, ├╝retiminde, i┼členmesinde ve paketlenmesinde insan ve ├ževre sa─čl─▒─č─▒na zararl─▒ kimyasallar kullan─▒lmayan ├╝retim ┼čeklidir. T├╝rkiye┬ĺde ekolojik tar─▒m sekt├Âr├╝ne y├Ânelik uygulamalar ve kurallar, 5262 numaral─▒ ┬ôOrganik Tar─▒m Kanunu┬ö ve ┬ôOrganik Tar─▒m─▒n Esaslar─▒ ve Uygulamas─▒na ─░li┼čkin Y├Ânetmelik┬ö ile belirlenmi┼čtir. ├ťlkemizde organik tar─▒m yapmak isteyen ger├žek ve t├╝zel ki┼čiler bu kanun h├╝k├╝mlerine uymak zorundad─▒r.

 

Tar─▒m ve K├Âyi┼čleri Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan yetkilendirilmi┼č T├╝rkiye┬ĺdeki 17 yetkili kontrol ve sertifikasyon kurulu┼ču, ├žiftliklerde haberli ve habersiz denetimler, laboratuar analizleri yaparak ekolojik ├╝r├╝nlerde insan sa─čl─▒─č─▒na zararl─▒ kimyasallar kullan─▒lmad─▒─č─▒ndan emin olduktan sonra ekolojik ├╝r├╝n sertifikas─▒n─▒ verir. Her ├╝reticinin ├╝retimine y├Ânelik arazi, depo, ├╝r├╝n ve miktar (hasat ve stok ) verileri kay─▒t alt─▒nda tutulmakta, her bir parti sat─▒┼č ayr─▒ca belgelendirilerek tam bir izlenebilirlik sistemi uygulanmaktad─▒r. T├╝m ekolojik ├╝r├╝nlerin bu s─▒fat ile i┼členmesi, ta┼č─▒nmas─▒, depolanmas─▒ ve pazarlanabilmesi i├žin s├╝resi ge├žerli ekolojik sertifikas─▒n─▒n bulunmas─▒ gereklidir. Bunun d─▒┼č─▒nda t├╝m i┼členmi┼č ├╝r├╝nlerde ayr─▒ca Tar─▒m Bakanl─▒─č─▒ ├╝retim izni zorunlulu─ču da vard─▒r.

 

Tamamen k├ór amac─▒ g├╝derek, hi├žbir dayana─č─▒ olmadan, t├╝m organik ├╝reticileri hedef alan a├ž─▒klamalarda bulunanlar, kanuna uygun ve kontroll├╝ ├╝retim yapan kurulu┼člar─▒ zan alt─▒nda b─▒rak─▒yor.

 

Organik tar─▒m y├Ântemlerine ya da organik tar─▒m─▒n ne ┼čekilde uyguland─▒─č─▒na y├Ânelik ele┼čtiriler e─čer dedikodulara de─čil, ├žok y├Ânl├╝ bir ara┼čt─▒rmaya ve tarafs─▒z belgelere dayan─▒yorsa bu sayg─▒yla kabul edilir. Ama insanlar herhangi bir belgeye dayanmayan olumsuz ele┼čtirilerin ard─▒ndan mail mesajlar─▒ veya gazete yaz─▒lar─▒nda kendi ├╝r├╝nlerini pazarl─▒yorsa bu sayg─▒yla kar┼č─▒lanabilecek bir durum olmaz. Bu ancak haks─▒z yere rekabet etmeye cal─▒┼čan etik olmayan bir ticari giri┼čim olarak alg─▒lanabilir. Yap─▒lanlar─▒ k├Ât├╝leyerek, kendine ki┼čisel/kurumsal rant sa─člamak, bug├╝ne kadar organik tar─▒m─▒n geli┼čmesi yolunda emek veren ki┼čilere sayg─▒s─▒zl─▒k anlam─▒na gelir. Bu durum, ayn─▒ zamanda da do─ča dostu organik tar─▒m─▒ yaymak i├žin her t├╝rl├╝ fedakarl─▒─č─▒ g├Âsteren, emek veren insanlar─▒n ekme─činden de ├žalmak olarak da alg─▒lanabilir.

 

Her ├╝retim ve hizmet sekt├Âr├╝nde k├Ât├╝ye kullanmalar, hatalar, kusurlar, g├Âzden ka├žanlar olmu┼čtur ve ne yaz─▒k ki olacakt─▒r. Ama birka├ž ki┼či veya kurum y├╝z├╝nden koskaca bir sekt├Âr├╝ hedef almak, bir cok insan─▒n sa─čl─▒kl─▒ beslenmesinin g├╝vencesi olan bu ├╝r├╝nlere y├Ânelik g├╝veni sarsmak sekt├Âre ve d├╝r├╝st ├╝reticilere zarara verir. ├ťstelik ger├žek ve sa─čl─▒kl─▒ g─▒daya ula┼čmak bu kadar zorken, piyasada pek ├žok ├╝r├╝n├╝n nereden geldi─či, i├žeri─čindeki katk─▒ maddeleri, GDO┬ĺlu olup olmad─▒─č─▒ tart─▒┼č─▒l─▒rken, tezg├óhlar tonlarca zirai ila├ž kullan─▒lan ├╝r├╝nle doluyken; talep eden herkesi kapsayacak bir alternatif sunmadan ekositeme, toprak, su ve canl─▒ sa─čl─▒─č─▒na verilen deste─či, insanlarda haks─▒z yere bir ┼č├╝phe yaratarak engellemek, do─ča dostu ├╝retim ve kullan─▒m yolunda verilen ├žabalara zarar verir. Bu ├žabalar sadece bug├╝nler ve  sadece kendi sa─čl─▒─č─▒m─▒z i├žin de─čildir. Ekolojik tar─▒m sekt├Âr├╝n├╝n geli┼čimi ve yayg─▒nla┼čmas─▒ gelecek ku┼čaklara da ya┼čanabilir bir d├╝nya, ekosistem, toprak ve su kayna─č─▒ b─▒rakmak anlam─▒na gelir. Ger├žek belge ve bilgilere dayanarak bug├╝n yapaca─č─▒m─▒z tercihler gelecek nesillerin yani torunlar─▒m─▒z─▒n hayat─▒ demektir. Bunu l├╝tfen unutmayal─▒m.

 

Bu─čday Derne─či olarak T├╝rkiye┬ĺde do─ča dostu ├╝retim ve kullan─▒m y├Ântemlerinin yayg─▒nla┼čmas─▒ yolunda ├žaba g├Âsterirken, ekolojik ya┼čam─▒n ve buna paralel olarak ekolojik tar─▒m─▒n yayg─▒nla┼čmas─▒ ve do─ča dostu tar─▒m yapan ├žift├žinin pazar bulmas─▒ i├žin ├žal─▒┼čan bir sivil toplum kurulu┼ču olarak dedikodularla de─čil, objektif ara┼čt─▒rmalar ve belgelerle i┼č yap─▒yoruz.

 

Arazim var ve ekolojik/organik tar─▒ma ba┼člamak istiyorum nas─▒l bir yol izlemeliyim?

Ekolojik/Organik tar─▒ma ba┼člama kurallar─▒:

a) Ekolojik/Organik tar─▒m faaliyetinde bulunmak isteyen m├╝te┼čebbis, kontrol ve sertifikasyon kurulu┼čuna veya kontrol kurulu┼čuna ba┼čvurur. A┼ča─č─▒da yer alan bilgi ve belgelerin tamamlanmas─▒n─▒ m├╝teakip s├Âzle┼čme imzalan─▒r.  Bu bilgi ve belgeler;

1)  M├╝te┼čebbisin ad─▒, adresi, T.C. kimlik numaras─▒ ve vergi numaras─▒n─▒ i├žeren kimlik bilgi ve belgeleri,

2)  ─░┼čletmenin yeri ve konumu,

3)  Kadastro ├žal─▒┼čmas─▒ tamamlanm─▒┼č alanlarda tapu kayd─▒, tamamlanmam─▒┼č alanlarda ise araziye ait kroki,

4)  M├╝racaat edilen arazinin veya arazinin kullan─▒m hakk─▒n─▒n kendine ait oldu─čuna dair bilgi ve belgeleri,

5)  G─▒da i┼čleyen i┼čyeri ise "├çal─▒┼čma ─░zni ve G─▒da Sicili Belgesi", "├ťretim ─░zin Belgesi".

b) Kontrol ve sertifikasyon kurulu┼ču veya kontrol kurulu┼ču, ba┼čvuruda bulunan m├╝te┼čebbisin organik tar─▒m metoduyla ├╝retime ba┼člay─▒p ba┼člayamayaca─č─▒na karar verir.

c) Ekolojik/Organik tar─▒ma ba┼člamas─▒uygun bulunan m├╝te┼čebbis, ba┼čvurdu─ču kontrol ve sertifikasyon kurulu┼ču veya kontrol kurulu┼ču ile s├Âzle┼čme yapar. M├╝te┼čebbis, organik tar─▒m faaliyetini bireysel olarak yapabildi─či gibi, ├╝retici grubu ile de yapabilir. Bu durumda, m├╝te┼čebbis ├╝retici grubu ad─▒na kontrol ve sertifikasyon kurulu┼ču veya kontrol kurulu┼ču ile s├Âzle┼čme yapar. M├╝te┼čebbis; arac─▒ t├╝ccar, depolama, i┼čleme ve benzeri fason hizmetleri yapt─▒rd─▒─č─▒ ger├žek ve t├╝zel ki┼či ile de s├Âzle┼čme yapar.

d) Yetkilendirilmi┼čkurulu┼č ile s├Âzle┼čme imzalam─▒┼č olan, orman ve do─čal alanlardan ├╝r├╝n toplayacak m├╝te┼čebbis, ├╝r├╝n toplamadan ├Ânce, bu alanlar─▒n m├╝lkiyetinin veya kullanma hakk─▒n─▒n ait oldu─ču makamdan yaz─▒l─▒ izin al─▒r. S├Âz konusu alanlardan toplanan ├╝r├╝nler i├žin ge├ži┼č s├╝reci, alan─▒n ├Âzelli─čine g├Âre, yetkilendirilmi┼č kurulu┼č taraf─▒ndan belirlenir.

e) Su ├╝r├╝nleri ├╝retimi yapacak m├╝te┼čebbis, kamuya ait alanda ├╝retim yapacaksa, ilgili kurumdan al─▒nacak yaz─▒l─▒ izin ile yetkilendirilmi┼č kurulu┼ča ba┼čvurarak s├Âzle┼čme imzalar. Su ├╝r├╝nleri i├žin ge├ži┼č s├╝recini, t├╝r ├Âzelli─čine g├Âre, yetkilendirilmi┼č kurulu┼č belirler.

f) Yetkilendirilmi┼čkurulu┼č, her bir ├╝retim a┼čamas─▒ i├žin, ayr─▒ ayr─▒ s├Âzle┼čme yapabilece─či gibi, her faaliyeti ayr─▒ ayr─▒ belirtmek kayd─▒yla tek bir s├Âzle┼čme de yapabilir. Yetkilendirilmi┼č kurulu┼č, m├╝te┼čebbise ister ba─č─▒ms─▒z, ister ├╝retici grubu dahilinde olsun, Komitece haz─▒rlanacak ve yetkilendirilmi┼č kurulu┼člara bildirilecek kodlama sistemine g├Âre, bir kod numaras─▒ verir.

Yukar─▒da bahsi ge├žen sertifikasyon kurulu┼člar─▒na ve organik tar─▒mla ilgili bilgilere  www.bugday.org  ve  www.tarim.gov.tr  adreslerinden ula┼čabilirsiniz.

Ekolojik/Organik ├╝r├╝nler satan bir mek├ón a├žmak istiyorum, bunun i├žin kimler ile ba─člant─▒ya ge├žebilirim?

Son d├Ânemde sivil toplum kurulu┼člar─▒n─▒n ├žabalar─▒ve ├že┼čitli sorunlar sonucunda ├╝lkemizde ekolojik ├╝r├╝nlere talep ├žok artt─▒ fakat hen├╝z bu konuda istikrarl─▒ bir ├╝retim alt yap─▒s─▒ olu┼čmad─▒. Dolay─▒s─▒yla fiyat ve ├╝r├╝n ├že┼čitlili─činde ciddi s─▒k─▒nt─▒lar var. Buna ba─čl─▒ olarak ileti┼čimde oldu─čumuz bir├žok perakendecinin zarar ederek, zor ko┼čullarda i┼či y├╝r├╝tmeye ├žal─▒┼čt─▒klar─▒n─▒ baz─▒lar─▒n─▒n da kapatmak zorunda kald─▒klar─▒n─▒ biliyoruz.
Daha ├Ânceleri Bu─čday Derne─či olarak bu konuda profesyonel dan─▒┼čmanl─▒k veriyorduk ama ┼ču an ├žo─ču bilgi, ileti┼čim adresleri, yay─▒nlar─▒m─▒zda ve web sayfam─▒zda bulunuyor. Siz yay─▒nlar─▒m─▒z─▒ edinerek pek ├žok bilgiye ula┼čabilirsiniz. Bu─čday dergisinin t├╝m say─▒lar─▒ndan, 2006 ekoloji ajandam─▒zdan, TaTuTa rehberimizden ve web sayfalar─▒m─▒zdan bilgi edinebilirsiniz. Derne─čimize ├╝ye olup ondan sonra merak etti─činiz sorular─▒ yaz─▒l─▒ olarak bize iletirseniz ilgili arkada┼člar yard─▒mc─▒ olmaya ├žal─▒┼čacakt─▒r.
K─▒saca bu konuda T├╝rkiye┬ĺde ilk kurulan d├╝kk├ónlar ve hatta ├Âncesinden beri edindi─čim tecr├╝belerden yola ├ž─▒karak bir i┼čletmenin hen├╝z riskli ve me┼čakkatli bir i┼č oldu─čunu, di─čer ├Ârneklerden kapsaml─▒ dersler almak, ara┼čt─▒rma yapmak ve ├žok sab─▒rl─▒ olmak, g├╝├žl├╝ bir vizyon edinmek gerekti─čini s├Âyleyebiliriz.  

Ekolojik/Organik tar─▒m yapmak istiyorum. Bu konuda sermaye deste─čini nereden bulabilirim?

Sermaye konusunda ekolojik/organik tar─▒m i├žin Ziraat Bankas─▒┬ĺnda ├žok ucuz kredi uygulamas─▒ var, bunun ├Âtesinde do─črudan bir te┼čvik s├Âz konusu de─čil. Zaman i├žinde m├╝mk├╝n olabilir, ama ┼ču an yok. ├çe┼čitli projelerde ekolojik ├╝retim i┼čin bir par├žas─▒ olarak destek g├Ârebilir ama bu projeler de sivil toplum, kamu, ├Âzel sekt├Âr vs. ortakl─▒ kapsaml─▒ projeler olmal─▒.

Siz imk├ón yaratacak, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒ ikna ederek bir hareket ba┼člatacak, y├Ârenizde ├žal─▒┼čmalar yapacak olursan─▒z olu┼čabilir.─░mk├ónlar ├žer├ževesinde derne─čimiz de elinden gelen deste─či verebilecektir. Bu vesile ile web sitemizi inceledikten sonra sizi T├╝rkiye┬ĺde bu i┼čin ├Ânc├╝lerinden olan derne─čimize de ├╝ye olmaya davet ediyoruz.  

Ekolojik Halk Pazar─▒┬ĺnda ├╝r├╝nlerimi satmak istiyorum. Ne yapmal─▒y─▒m?

E─čer ├╝r├╝nleriniz ekolojik sertifikas─▒ olan ├╝r├╝nlerse Ekolojik Halk Pazar─▒ proje koordinat├Âr├╝m├╝z Batur ┼×ehirlio─člu ile  batur@bugday.org  adresi arac─▒l─▒─č─▒yla ileti┼čim kurabilirsiniz.  

Bu─čday Ekolojik Ya┼čam Rehberi┬ĺnde yazmak istiyorum. Ne yapabilirim?

G├Ânderece─činiz yaz─▒lar─▒n daha ├Ânce yay─▒nlanmam─▒┼č olmas─▒ ve ele ald─▒─č─▒n─▒z konular─▒n ekolojik ya┼čam─▒n herhangi bir alan─▒nda ancak rehber nitelikli g├╝nl├╝k ya┼čamda kullan─▒labilecek pratikleri i├žermesi gerekiyor. Ayr─▒ca ekolojik ya┼čam, do─ča koruma ya da g─▒da g├╝venli─či gibi konulardaki ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒z─▒, ara┼čt─▒rmalar─▒n─▒z─▒, duyurular─▒n─▒z─▒ da payla┼čabilirsiniz. Bununla birlikte yaz─▒lar─▒n herkesin anlayabilece─či netlikte ve ak─▒┼čta olmas─▒ gerekiyor. Biliyorsunuz rehber olarak ticari bir ama├ž g├╝tm├╝yoruz ve amac─▒m─▒z ekolojik ya┼čam bilgisine ula┼čmak isteyenlere bu bilgiye kolay ula┼čabilmelerini sa─člayacak bir kaynak olabilmek.

Bu nedenle yay─▒nlar─▒m─▒zda sorunlara parmak basmaktan ├žok, alternatif ekolojik ├ž├Âz├╝mler sunmaya ├Âzen g├Âsteriyoruz.G├Ânderece─činiz yaz─▒lar─▒n yay─▒nlan─▒p yay─▒nlanmayaca─č─▒na ise yay─▒n  dan─▒┼čmanlar─▒m─▒zla birlikte yay─▒n kurulumuzda karar veriyoruz. Yaz─▒, haber ve duyurular─▒n─▒z─▒  mine@bugday.org  adresine g├Ânderebilirsiniz.

Bu─čday Ekolojik Ya┼čam Rehberi┬ĺni nas─▒l temin edebilirim?

Bu─čday Ekolojik Ya┼čam Rehberi Bu─čday Derne─či ├╝yelerine g├Ânderilmektedir. Derne─čimize ├╝ye olur olmaz her ├╝├ž ayda bir mevsimlik olarak yay─▒mlanan rehberimiz adresinize ula┼čt─▒r─▒lacak. ├ťye olmak i├žin Bu─čday Derne─či┬ĺni 0212 252 52 55┬ĺten arayabilirsiniz.  

 

Sayfa No: 31